เลนส์เหลือง ๆ ตัวนั้นไม่ได้ "เสีย" — สีเหลืองใน Super Takumar 50mm f1.4 มาจากธาตุทอเรียม (thorium) ที่ Asahi ผสมลงในเนื้อแก้วชิ้นหลังของรุ่น 7 ชิ้นเลนส์ (เลขรุ่น 37800 ตั้งแต่ปี 1965) เพื่อให้หักเหแสงได้แรงขึ้นโดยไม่ต้องเพิ่มชิ้นเลนส์ ซึ่งมีกัมมันตรังสีจริงแต่ต่ำ ใช้ถ่ายรูปปกติได้ปลอดภัย ถ้ามันแรก ฟิลม์ที่ใช้จะกระทบก่อนเป็นอย่างแรก ในส่วนของสีเหลืองแก้ได้ด้วยแสง UV และที่หลายคนไม่รู้ — รุ่นแรก 8 ชิ้นเลนส์ไม่มีทอเรียม ไม่มีวันเหลือง ที่ว่ามาทั้งหมดนี้ กูรูหลาย ๆ ท่านถกเถียงกันอย่างมากแต่เรื่องจริงสนุกกว่านั้น
ตำนานของเลนส์
ปี 1964 Asahi Optical ยังเป็นผู้ผลิตขนาดกลางจากโตเกียวที่อยากพิสูจน์ตัวเอง คำตอบของพวกเขาคือเลนส์ 50mm f1.4 ที่มีโครงสร้าง 8 ชิ้น 7 กลุ่มสำหรับเมาท์เกลียว M42 — ดีไซน์ที่หรูเกินราคาสำหรับยุคนั้น จนได้ฉายา "Zeiss killer" ติดตัวมาถึงทุกวันนี้ ฉายานี้จริงแค่ไหน ต้องลองพิสูจน์ด้วยตัวเองครับ แต่ที่ยืนยันได้คือรุ่น 8 ชิ้นผลิตแค่ราวปีเดียว (1964–65, serial ประมาณ 765xxx–1733xxx, ไม่มีเลขรุ่นสลักบนตัวเลนส์) ก่อน Asahi จะเปลี่ยนเป็นดีไซน์ 7 ชิ้นที่ผลิตถูกกว่าที่ชดเชยคุณภาพด้วยแก้วทอเรียม
ในทางทฤษฎีทอเรียมออกไซด์ช่วยเพิ่มดัชนีหักเหของแก้วโดยไม่เพิ่มความคลาดเคลื่อนของรูป (dispersion) ซึ่งมันได้ผลที่ดีมาก แต่มันก็มีราคาที่ต้องจ่ายคือการสลายตัวของรังสีอย่างช้า ๆ จะทำปฎิกิริยากับชิ้นแก้ว (นักฟิสิกส์เรียก "F-centers") โดยมันจะย้อมแก้วเป็นสีอำพันทีละนิดตลอดหลายสิบปี Takumar เหลือง ๆ ของคุณคือหลักฐานทางเคมีจากปี 1965 ที่ยังมีปฎิสิทธิภาพอยู่จนถึงปัจจุบัน
ดีไซน์ 7 ชิ้นนี้ส่งต่อไปถึง Super-Multi-Coated Takumar ปี 1971 — และนี่คือจุดที่แม้แต่นักสะสมหลายคนยังเข้าใจผิด: รุ่น S-M-C ก็ยังมีทอเรียม เพราะ SMC เปลี่ยนแค่ "โค้ตติ้ง" ไม่ได้เปลี่ยน "เนื้อแก้ว" — ผลวัดด้วยเครื่อง geiger ยืนยันว่า S-M-C เมาท์ M42 มีรังสีเหมือนรุ่น Super Takumar ปลาย ๆ ทอเรียมเพิ่งหายไปจากสูตรราวปี 1975 ตอนเปลี่ยนเข้ายุค SMC Pentax เมาท์ K
ดูวิธีแยกรุ่น 8e กับ 7e ง่าย ๆ ที่ Link ด้านล่างนี้เลยครับ
https://www.lensseed.com/th/blog/takumar-50mm-f14-8-element
ซื้ออย่างรู้จริง — ข้อสังเกตแบบไม่อวย
ความเหลืองคือ trade-off จริง ไม่ใช่แค่ "เสน่ห์" ตัวที่เหลืองจัด white balance จะเพี้ยนอุ่นและกินแสงได้ถึงราว 1 สต็อปในเคสหนัก ๆ
แก้ได้จริง อาบแสง UV แรง ๆ (แดดผ่านกระจก หรือหลอด UV LED) ราว 1–2 สัปดาห์ สีจะจางลงมาก ทำซ้ำได้ ไม่ทำร้ายเลนส์ พออาบเสร็จ เลนส์ใสกริ๊ปเหมือนเดิม
เรื่องความปลอดภัย: รังสีมีจริง วัดได้ที่ชิ้นเลนส์หลัง แต่ต่ำมาก ปลอดภัยในการใช้งานปกติ ถ่ายเถอะ เก็บบนชั้นได้ แค่อย่าเอาไปหนุนนอน
จุดเสียที่เราเจอบ่อยและเกรดให้เห็น: โฟกัสฝืดหรือแห้ง ใบเบลดมีคราบน้ำมัน หมอกในชิ้นเลนส์ พวกนี้แก้ไขได้เกือบหมด เดี๋ยวนี้ช่างเก่งมาก แต่ ก็น้อยลงทุกที แต่ที่ต้องระวังคือเรื่องรอยเช็ดบนโค้ตติ้งรุ่นแรกที่ค่อนข้างบอบบาง — ทุกตัวที่ LensSeed เกรดตาม 3 แกนพร้อมระบุตำหนิ ตรงปก เห็นยังไงได้อย่างนั้น
ราคาตลาดไทยตามสภาพ: รุ่น 8e [ราคา — 8,000 ถึง 15,000++ แล้วแต่สภาพ] · รุ่น 7e ชิ้น Super Takumar [3,800 - 5,500++ ] · S-M-C [3,600 - 4,900++] รุ่น 8 ชิ้นแพงกว่าเพราะหายากบวกตำนาน —
ความเห็นส่วนตัว ถ้ามีคนถามว่าคุ้มไหม แนะนำแบบนี้ครับ ถ้าซื้อมาถ่ายไม่ใช่สะสม? รุ่น 7e ราคาถูกกว่าเกือบครึ่ง ให้ภาพที่เหมือนรุ่น 8e ราว ๆ 80 - 90% ส่วนใครสะสมหรือว่ามีอยู่แล้ว อันนี้บอกเลยว่า ต้องมี อย่าขาย ถ้ายังไม่มี 8e ก็เหมือนไปเมืองจีน แต่ยังไม่ได้ไปกำแพงเมืองจีน ก็เหมือนยังไปไม่ถึง
เหมาะกับใคร ใช้กับกล้องอะไร
เลนส์รึ่นที่เราคุยกันเป็นเมาท์เกลียว M42 ครับ แปลว่าแปลงได้แทบทุกระบบ — อะแดปเตอร์กลไกธรรมดาตัวเดียวก็สามารถใช้กับ Sony E, Fuji X, Nikon Z, Canon RF หรือ M4/3 ได้สบาย อ่านรายละเอียดรายกล้องได้ในคู่มืออะแดปเตอร์และดูของที่มีในสต็อกที่หน้าเมาท์ M42 ถ้าคุณถ่ายพอร์ตเทรตและชอบภาพโทนอุ่น ๆ ละลายละมุน ๆ นี่คือหนึ่งในเลนส์วินเทจที่คุ้มค่าต่อบาทที่สุด
ตามหาอยู่หรือเปล่า? Takumar ทุกตัวที่ LensSeed ผ่าน คัดสรร และแบ่งเกรดตาม 3 ด้าน ทางร้านการันตีตรงปก พร้อมรับประกัน 90 วัน — ถ้าของหมด ทัก LINE ให้ admin ช่วยจัดหาได้ครับ